Vrste takmičenja

MODERNO STRELIČARSKO TAKMIČENJE
Sportsko streličarstvo uključuje ispaljivanje strijela u metu, radi nadmetanja u preciznosti, sa postavljene distance ili distanci. Ovo je najpopularniji oblik streličarstva u svijetu, i zove se metno streličarstvo. Posebno popularan oblik streličarstva u Evropi i Americi je poljsko streličarstvo (field archery), gađanje u mete postavljene na različitim razdaljinama u šumskom okruženju. Postoji takođe nekoliko drugih manje poznatih istorijskih oblika, takođe i nove streličarske igre. Turnirska pravila variraju od organizacije do organizacije.

 

FITA pravila se često smatraju normativnim, ali postoje velike streličarske organizacije koje ne pripadaju FITA i imaju drugačija pravila.

Metno streličarstvo je termin koji se koristi da opiše discipline gdje strijelci gađaju rundu strijela – određeni broj strijela u zavisnosti od runde – u mete sa poznatih distanci, izmjerenih u jardima (imperial rounds) ili metrima (metric rounds), na ravnim poljima kada je riječ o outdoor takmičenju (iako to ne zovemo poljsko takmičenje), ili na ravnoj površini u zatvorenom prostoru, tokom zimskih hladnoća (indoor). Ove distance su u rasponu od 20 yds / 18 m do 100 yds / 90 m za muškarce, 80 yds / 70 m za žene. Postoji mnoštvo različitih rundi na koje se može podijeliti takmičenje. Neke se praktikuju na jednoj distanci – FITA 70 m, sastoji se od grupe od 6 strijela na 70m – a neke se praktikuju na različitim daljinama. Imperial York runda, npr. sastoji se od 6 strijela na 100 yds/ 91 m, 4 strijele na 80 yds/ 73m , i 2 na 60 yds/ 54 m. Imperial runde se uvijek praktikuju na različitim daljinama i tako predstavljaju odraz srednjevjekovnog streličarstva sa dugim lukovima, gdje su strijelci uobičajeno gađali na opadajućim distancama, koje bi oni primjenjivali na neprijateljsku vojsku koja napreduje. Ova tradicija se prenijela i na metričke runde sa više distanci. Najduža distanca se uvijek gađa prva.

Za svaku od ovih rundi postoje različite klasifikacije zavisno od pola, starosti i vrste luka koji se koristi. Ovo znači da se na turnirima, takmičari bilo koje dobi i sposobnosti mogu takmičiti jedan pored drugog. Ovo je jedini oblik streličarstva koji se praktikuje na Olimpijskim Igrama – čak i onda je ograničeno na recurve lukove. Jedan paraplegičar strijelac je osvojio zlatnu medalju na Igrama Komnvelta 1982. god., i stijelci paraplegičari su se takmičili na Olimpijskim Igrama 1984. i 1986. godine zajedno sa zdravim strijelcima.

Meta se sastoji od 10 ravnomjero raspoređenih koncetričnih prstenova u 5 različitih boja (Zlatna, crvena, plava, crna i bijela), i oni mogu biti prečnika 122 cm, 80 cm, 60 cm ili 40 cm. Na manjim distancama se gađa u zatvorenim prostorima.

Postoje dva sistema bodovanja u metnom streličarstvu – Metric i Imperial.

Dva centralna prstena u zlatnoj boji boduju se 10 i 9, zatim crveni prstenovi se boduju 8 i 7, plavi 6 i 5, crni 4 i 3, i bijeli 2 i 1. Postoji jedan centralni prsten unutar zone 10, koji ako se pogodi markira se sa X na bodovnoj karti, i koristi se kao “tiebraker” u takmičenju – ako su rezultati jednaki, strijelac sa najviše X pogodaka pobjeđuje

Bilo koja strijela u zlatnim krugovima vrijedi 9
crvenim 7
plavim 5
crnim 3
bijelim 1

FIELD ( POLJSKO ) STRELIČARSTVO
Obuhvata gađanje u mete na različitim (ponekad neoznačenim) distancama, često na nepristupačnom terenu.

Tri uobičajne runde(NFAA) su:

  • field
  • hunter
  • animal
Runda se sastoji od 28 meta, u dvije jedinice po 14 meta.
Field runde 
su na jednakim distancama do 80 yds/73m (neke od najkraćih se mjere u fitima), i koriste mete sa crnim” bivoljim okom” (5 poena), bijelim centralnim prstenom (4 poena), i crnim vanjskim prstenom (3 poena).

Hunter runde

koriste nejednake distance do 70 yds/64m, i iako je bodovanje indetično kao u field rundama, meta ima crno lice sa bijelim ”bivoljim okom”. Pozicija gađanja za djecu i mlade su bliže – ne više od 30 i 50 yds/27 i 45m.
Animal runde 

koriste dvodimenzionalne životinjske mete, u prirodnoj veličini sa nejednakim udaljenostima, slično kao kod Hunter runde. Pravila i bodovanje se takođe značajno razlikuju. Strijelac počinje na prvoj stanici sa metama i ispaljuje prvu strijelu. Ako ona pogodi, on ne mora da gađa ponovo. Ako promaši on nastavlja do stanice 2, i ispaljuje drugu strijelu, onda do stanice 3 ako je to potrebno. Područja za bodovanje su – vitalna (20, 16, 12), i nevitalna (18,14 I 10), sa poenima koji se dodjeljuju zavisno od toga koja je strijela prva pogodila. I ovdje – dijeca i mladi, gađaju sa smanjenih distanci

Jedan od ciljeva Field streličarstva je da se poboljša tehnika koja se traži kod lovačkog luka, u realističnijem okruženju na otvorenom, ali sa uvođenjem komplikacija i procjena nepoznatih distanci. Kao i u golfu, umor može biti problem za sportistu, pošto on prelazi razdaljine meta preko nepristupačnog terena.
3D STRELIČARSTVO
3D streličarstvo 

Je podvrsta poljskog streličarstva i veoma je popularno kod lovaca. Ovdje se koriste mete – modeli divljači u prirodnoj veličini. U 3D streličarstvu najuobičajnije je vidjeti nemarkirane distance, pošto je cilj da se precizno simulira lovačko okruženje za takmičenje.

Iako je cilj trening za lov, ne koriste se lovački vrhovi, pošto bi previše oštetili mete. Umjesto toga se koriste vrhovi za poljsko ili metno streličarstvo.

CLOUT STRELIČARSTVO

Ova vrsta takmičenja se odvija na ravnom polju, slično metnom streličarstvu, ali se ovdje gađa meta, obilježena – horizontalno, na travi. Serija od 5 koncetričnih krugova postavljena je oko centralne marker zastavice, i stielac gađa sa udaljenosti od 180 yds / 165 m (manje za juniore). Alternativno, krugovi nisu ocrtani i zbrajanje rezultata se postiže obrtanjem konopca ili trake (obojene za svaku bodovnu zonu), oko marker zastavice. U Single Clout gađa se u 6 serija po 6 strijela, a Double Clout se sastoji od 12 serija po 6 strijela. Bodovi su od 5 za unutrašnji krug, do 1 bod za krug najudaljeniji od centra. Potrebno je veliko polje za ovu vrstu takmičenja – najmanje 250 yds / 229 m, da bi gađanje bilo omogućano.

„Clout“ je staro ime za štof . U početku bi se komad štofa stavio na kratki štap kao centralni marker. Ipak porijeklo leži u srednjevjekovnom streličarstvu – gađanje neprijatelja na velike udaljenosti.

Ne postoje klubovi za clout, kao takvi. Većina streličarskih klubova za – metno, poljsko i lonbow streličarstvo, organizuje, jedno ili dva takmičenja tokom sezone na otvorenom.

Postoje klase za longbow, recurve i compound lukove, i dame, gospodu i juniore.

FLIGHT STRELIČARSTVO
Gađanje, sa ciljem da se postigne maksimalna daljina – ukratko rečeno. Ova vrsta streličarstva zahtijeva ogroman ravan prostor. Don Brown iz USA, gađajući sa nelimitiranim lukovima (Convetional Flight Bow), ima nezvanični svjetski rekord od 1222,01m (u poređenju sa nelimitiranim – Long Bow World Record, koji je postavio Alister Aston iz GB, od 339,65m). Aerodromi i slane ravne površine u USA su idealne za ovu vrstu takmičenja.

Kao i u drugim vrstama streličarstva postoje različite klase, za različite vrste lukova – longbow, recruve, compounde i specijalni flight lukovi. Flight lukovi i strijele su posljednji domet streličarske tehnologije, pošto flight strijelci teže da izvuku maksimum iz njih. To je kao kod Formule 1, gdje unapređenja automobila i motora ( kao ABS, i kompjuterska kontrola motora), mogu na kraju biti usvojene od glavnih proizvođača automobila. Metalni riseri, karbonske strijele, brže tetive dolaze iz Flight streličarstva.

Strijele za ovaj vid streličarstva su krajnje specijalizovane. One su veoma kratke (najmanje su i 14 inča/ 36 cm), tako da je vrh strijele unutar zakrivljenog dijela luka – pri punom nategu, te im je potrebna posebna potpora da bi strijela stajala u željenom položaju za ispucavanje. Takođe tijela strijela su u obliku bureta, smanjujući se prema oba kraja od sredine, da se smanji otpor vazduha.